Kantoor ergonomie gaat over de manier waarop je werkplek is ingericht en hoe dat je lichaam beïnvloedt. Veel mensen zitten dagelijks uren achter een bureau zonder daarbij na te denken over hun houding of de hoogte van hun stoel. Dat klinkt onschuldig, maar op de lange termijn kan dit leiden tot nek- en rugklachten, vermoeidheid en zelfs uitval door blessures. Een goed ingerichte werkplek is niet alleen fijn, het maakt ook een merkbaar verschil in hoe je je voelt aan het einde van de dag.

De juiste instelling van je stoel en bureau

Een ergonomisch verantwoorde werkhouding begint bij de basisinstellingen van je meubilair. Je stoel moet zo hoog staan dat je voeten plat op de vloer rusten en je knieën een hoek van ongeveer negentig graden maken. Je rug leunt licht aan tegen de rugleuning, die bij voorkeur je lendenen ondersteunt. Het bureauoppervlak bevindt zich op ellebooghoogte, zodat je onderarmen horizontaal rusten terwijl je typt. Veel mensen zetten hun bureau te hoog of te laag in, waardoor de schouders omhoog of juist de nek naar voren kantelt. Dat geeft op den duur klachten. Regelbaar meubilair helpt daarbij, maar ook kleine aanpassingen zoals een voetsteun of een kussen voor de lendensteun kunnen al veel verbeteren.

Beeldscherm, muis en toetsenbord op de goede plek

Naast de stoel en het bureau spelen ook de plaatsing van je beeldscherm, muis en toetsenbord een grote rol bij een gezonde werkhouding. Het scherm staat het beste op armlengte afstand, waarbij de bovenkant van het scherm ongeveer op ooghoogte zit. Kijk je te laag of te hoog, dan belast je de nekspieren meer dan nodig is. Een laptopstandaard in combinatie met een los toetsenbord en muis is een goede oplossing als je veel met een laptop werkt. Het toetsenbord ligt het liefst vlak op het bureau of licht naar beneden gekanteld, zodat je polsen recht blijven tijdens het typen. Een ergonomische muis, die de hand in een natuurlijkere positie houdt, vermindert de kans op RSI. RSI staat voor Repetitive Strain Injury en is een verzamelnaam voor klachten aan arm, pols of hand door herhalende bewegingen.

Bewegen tijdens het werken

Zelfs de beste werkplekinrichting helpt niet als je de hele dag stil blijft zitten. Het menselijk lichaam is gemaakt om te bewegen, en langdurig statisch zitten verhoogt de kans op spierklachten, een slechte doorbloeding en concentratieproblemen. Experts raden aan om elk uur een pauze van vijf tot tien minuten te nemen waarin je opstaat en beweegt. Een zit-sta bureau maakt het makkelijker om af te wisselen tussen zitten en staan gedurende de werkdag. Staan vergroot de belasting op je benen en voeten, dus ook daarin is afwisseling het sleutelwoord. Kleine gewoontes zoals een glas water op een andere verdieping halen of bellen terwijl je staat of loopt, dragen al bij aan meer beweging. Het gaat er niet om dat je constant in de sportschool zit, maar dat je lichaam gedurende de dag genoeg prikkels krijgt om actief te blijven.

Verlichting en omgeving op de werkplek

Een gezonde werkomgeving gaat verder dan alleen het meubilair. Verlichting speelt een grote rol bij vermoeidheid en oogklachten. Werken in een ruimte die te donker of juist te fel verlicht is, dwingt je ogen harder te werken dan nodig. Daglicht is het prettigst, maar als dat niet beschikbaar is, kies dan voor een lamp die het scherm aanvult zonder direct weerkaatsing op het beeldscherm te geven. Het scherm zelf stel je in op een helderheid die past bij de omgeving, en veel beeldschermen hebben tegenwoordig een nachtmodus die het blauwe licht vermindert. Geluid en temperatuur zijn ook factoren die invloed hebben op hoe comfortabel je werkt. Een te koude of te warme ruimte leidt af en kan spierspanning veroorzaken. Aandacht voor al deze elementen samen maakt een werkplek niet alleen aangenaam, maar ook gezonder op de lange termijn.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of mijn werkplek ergonomisch goed is ingericht?
Een goed ingerichte werkplek herken je aan een aantal kenmerken. Je voeten staan plat op de vloer, je knieën maken een rechte hoek, je rug leunt ontspannen tegen de rugleuning en je ogen kijken recht naar het midden of de bovenkant van je beeldscherm. Als je na een werkdag regelmatig last hebt van je nek, schouders of rug, is dat een teken dat de inrichting niet goed aansluit bij jouw lichaam.

Wat is het verschil tussen een gewone stoel en een ergonomische stoel?
Een ergonomische stoel heeft meer instelmogelijkheden dan een gewone bureaustoel. Denk aan een verstelbare zitdiepte, lendensteun, armleuningen op de juiste hoogte en een rugleuning die meebeweegt. Al die aanpassingen zorgen ervoor dat de stoel beter aansluit op de maten en houding van de gebruiker, waardoor de belasting op het lichaam lager is.

Is een zit-sta bureau echt beter dan altijd zitten?
Afwisselen tussen zitten en staan is beter dan de hele dag in dezelfde houding blijven. Een zit-sta bureau maakt die afwisseling makkelijker. Staan de hele dag is ook niet verstandig, omdat dat de benen en onderrug extra belast. Het gaat om afwisseling: een deel van de dag zitten, een deel staan en regelmatig een paar minuten bewegen.

Kunnen oogklachten ook te maken hebben met een slechte werkplekinrichting?
Oogklachten zoals droge ogen, hoofdpijn of wazig zien kunnen inderdaad verband houden met de werkplek. Te fel of te weinig licht, een beeldscherm op de verkeerde afstand of hoogte en te veel reflectie op het scherm zijn veelvoorkomende oorzaken. Regelmatig wegkijken van het scherm en de juiste beeldscherminstellingen helpen deze klachten te verminderen.