Een steiger verankeren aan de gevel is verplicht zodra de constructie een bepaalde hoogte bereikt, en het moet op de juiste manier gebeuren om omvallen te voorkomen. De verankeringen breng je aan in een hoek van 45 graden ten opzichte van de horizontale richting. Dat zorgt voor een optimale krachtverdeling tussen de steiger en de gevel.

Wanneer moet je een steiger verankeren?

Niet elke steiger hoeft direct aan de gevel bevestigd te worden. Bij lage constructies, bijvoorbeeld een steiger van één of twee veldjes hoog, kom je soms weg zonder verankering. Zodra een steiger hoger wordt dan ongeveer drie meter, of hoger dan de breedte van de steiger, is verankering noodzakelijk. Wind is hierbij de grootste risicofactor: een hoge, niet-verankerde steiger kan bij een stevige windvlaag kantelen.

Ook de duur van het werk speelt een rol. Een steiger die meerdere dagen of weken blijft staan, loopt meer risico dan een constructie voor één dag. Hoe langer de steiger er staat, hoe groter de kans dat wind, regen of een ongelukkige stap voor een gevaarlijke situatie zorgt. Verankeren is dan geen luxe maar een basisveiligheidsmaatregel.

De juiste hoek voor het verankeren aan de gevel

De verankering moet onder een hoek van 45 graden ten opzichte van de horizontale richting worden aangebracht. Dit is geen willekeurige keuze: bij deze hoek verdeelt de verankering de krachten het meest gelijkmatig. Zowel druk (de steiger die tegen de gevel duwt) als trek (de steiger die van de gevel wegtrekt) worden dan goed opgevangen.

Breng je de verankering te vlak aan, dan verliest hij grip bij trekbelasting. Breng je hem te steil aan, dan is de drukbelasting op de gevel te groot. De 45-gradenregel is daarmee een praktische richtlijn die beide uitersten voorkomt.

Hoe bevestig je de verankering aan de gevel?

De meest gebruikte methode is een muuranker of wandanker dat met een slagplug of schroefanker in de gevel wordt bevestigd. Dit anker verbindt je met een ankerbuis of ankerstang aan de steigerbuis. Zorg dat het ankerpunt in massief metsel- of betonwerk zit, niet in voegen, pleisterwerk of gasbeton zonder speciale pluggen. In gasbeton gebruik je specifieke pluggen die geschikt zijn voor dit materiaal.

Een alternatief is een doorgaande ankerverbinding, waarbij een staaf door een raam of ventilatieopening wordt gevoerd en aan de binnenkant wordt vastgezet met een dwarsplaat. Dit is ideaal als boren in de gevel niet gewenst of mogelijk is, bijvoorbeeld bij monumenten of bij een tijdelijk karakter van de werkzaamheden.

Hoe vaak moet je verankeren?

Als vuistregel geldt dat je elke vier meter hoogte en elke vier meter breedte een ankerpunt aanbrengt. Dit noem je ook wel een raster van vier bij vier meter. Bij bredere of hogere steigers, of bij steigers die aan wind zijn blootgesteld, is een dichter raster aan te raden. Raadpleeg bij twijfel de montagehandleiding van het specifieke steigertype dat je gebruikt; die geeft de exacte ankerverdeling voor dat systeem.

Let ook op de verdeling over de hoogte: verankerpunten verdeel je zo gelijkmatig mogelijk. Begin niet te laag en zet niet alle ankers dicht bij de top. Een gelijkmatige verdeling voorkomt dat de steiger bij één punt overbelast raakt.

Veelgemaakte fouten bij het verankeren

Een veelgemaakte fout is boren in voegen of zachte ondergronden zonder de juiste pluggen. De verankering lijkt dan stevig, maar trekt er onder belasting snel uit. Een andere fout is het plaatsen van te weinig ankerpunten om werk te besparen. Dat klinkt logisch vanuit een kostenoogpunt, maar de veiligheidsrisico’s zijn bij een niet-goed verankerde steiger groot, voor jezelf en voor omstanders.

Vergeet ook niet de ankers te controleren na hevige wind of regen. Ankers kunnen losraken als de ondergrond uitdroogt, of als de steiger door gebruik licht is gaan bewegen. Een korte controle ronde na slecht weer kost weinig tijd en voorkomt gevaarlijke situaties.

Verankeren aan de gevel is een van de meest bepalende factoren voor de veiligheid van je steiger. Met de juiste hoek (45 graden), de juiste ankerpunten in een stevige ondergrond en een regelmatige verdeling van vier bij vier meter zit je bij de meeste situaties goed. Twijfel je over de belasting of de ondergrond, dan is het verstandig een steigerbouwer of constructeur te raadplegen voordat je de steiger opbouwt.